زمينهای برای طرح مسايل سياسی اجتماعی ايران و جنبش كردها |
متن زیر ترجمۀ باب بیستم و پایانی رسالۀ الهیاتی-سیاسی می باشد که چکیده ایست از دفاعیۀ اسپینوزا از آزادی اندیشه و وجدان در رابطه با دین و دولت که توسط بنیاد عبدالرحمن برومند به صورت اینترنتی و در رابطه با اعدام احسان فتاحیان منتشر شده است.عبدالعزیز مولودی
باب بیستم
آزادی پندار و آزادی گفتار در یک حکومت آزاد
ترجمه سیروس آرین پور
"هیچ فردی، در واقع، هرگز نمی تواند قدرت خود را - و در نتیجه حق خود را- تا بدان حد واگذار کند که دیگر انسان نباشد".
نشان خواهیم داد که، در یک حکومت آزاد، هرکسی آزاد است، آن چه میخواهد بیندیشد، و آن چه میاندیشد، بر زبان آورد.
اگر ذهن آدمیان، همانسان مهارپذیر میبود که زبان ایشان، همۀ فرمانروایان بر اریکۀ فرمانرواییشان، ایمن مینشستند، و حکمرانی با قهر پایان میگرفت. زیرا هریک از تابعان، در سازگاری با خواستهای فرمانروا زندگی میکرد و به پیروی از فرمانهای او، آنچه را وی حق و باطل، خیر و شر، عادلانه و ناعادلانه میدانست، پذیرفتار بود و ارج مینهاد.
برای دکتر رمضان زاده
رفرم سیاسی یکی از عوامل عمده تحولات سیاس است. البته در نظامهای دمکراتیک، ظرفیت بیشتری برای پذیرش رفرم دارند و تغییر پذیرند.در حالیکه در شرایط اقتدارطلبی، چ
ون اقندارطلبان در برابر هرگونه تغییر، آسیب پذیرند اصلاحات را موجب از دست دادن کنترل و تضعیف موقعیت خود تلقی می کنند؛ در برابر اصلاحات و اصلاح طلبان به شدت برخورد می کنند.
سمت و سوی سیاست در فضای تنگ و شکننده کنونی نشان از آن دارد که گردنه سخت اما قابل عبور دیگری فراروی مردم ایران است. تاریخ ایران مشحون از سالهای ابری است که رنج آن به صورت توام بر دوش گروه های مردم و نخبگان خارج از قدرت بوده است. اصلاح طلبی که بیان روشمند و عقلانی خواست عمومی مردم برای گذار از اقتدارطلبی و عوارض بیمارگونه آن در طبقات حاکم است، همواره از سوی نخبگان، سیاستمداران، اندیشمندان و احزاب و جریانات سیاسی کشور و برای نیل به حاکمیت مردم و حکومت مشروط و محدود به قانون مطرح شده است. هم از این روست که جریاناتو شخصیت های موثر در این زمینه مورد حمله ، آزار و اعمال فشار قرارگرفته اند.
خبر اعدام احسان فتاحیان که حکم دادکاه بدوی وی بر خلاف عرف قضایی به اعدام تغییر یافت و با عجله باز هم بر خلاف عرف کشور اجرا شدُ بسیار رنجم داد. امیدوارم زمانی فرا رسد که هیچ کس به دلیل داشتن عقیده متفاوت با آنچه باب است و حاکمُ جانش به خطر نیفتد و اعدام نشود.
13 آبان، دوگانگی در حال تزاید
جنبش اعتراضی سبز را از آغاز تا کنون و با در نظرداشت عمر بسیار کوتاه 5ماهه آن، می توان
یکی از قویترین مقاطع جنبش اجتماعی مردم ایران برای تحقق خواست دیرینه حاکمیت مردم و قانون خواند. اگرچه دامنه عملی جنبش در حال حاضر از نظر فیزیکی محدود به تهران و کلان شهرهای کشور است، اما قدر مسلم ارتباط معنوی گسترده ای در جایجای کشور و در میان اقشار مختلف مردم نسبت به جنبش وجود دارد و به مدد ارتباطات و گسترش سریعتر اخبار و اطلاعات جنبش، هم دامنه جنبش در حال افزایش است ( به عنوان مثال انتخابات دانش آموزی اخیر) و هم ادبیات خاص خود را یافته است و نویسندگان و راویان آن کسانی هستند که خود در متن جنبش قرار دارند.
و تحلیل های او به منزلش رفته بودند در اظهاراتی صریح به تحلیل عملکرد حاکمیت در جریان انتخابات ریاست جمهوری دهم و حوادث پس از آن پرداخت. وزیر کشور دولت اصلاحات در این نشست با طرح پرسش هایی از حاکمیت و مقایسه شیوه حکمرانان کنونی با شیوه حکومت حضرت علی (ع) که خود را با آن حضرت مقایسه می کنند، به مسائلی همچون وضعیت زندانیان سیاسی، عدم اجرای اصول قانون اساسی، اعمال خشونت نسبت به معترضان، توهین های بی سابقه به مراجع تقلید و همچنین امنیتی کردن فضای جامعه به شکلی که حکومت از هر اقدام مردم ترس و واهمه دارد، پرداخت. جایزه "گفتگوی جهانی" نصیب داریوش شایگان فیلسوف و سیدمحمد خاتمی سیاستمدار شد
اولین جایزه "گفتگوی جهانی" در سال 2009 که از سوی سازمانی به همین نام در
دانمارک برگزار می شود، به دو چهره نامدار ایرانی تعلق می گیرد که سال ها در زمینه گفتگوی فرهنگ ها و تمدن ها فعالیت کرده اند؛ داریوش شایگان فیلسوف و سیدمحمد خاتمی سیاستمدار.
دکتر داریوش شایگان، فیلسوف و روشنفکر کشورمان با اعلام خبر به " دیپلماسی ایرانی" گفت: قرار است جایزه در ماه ژانویه و در جریان برگزاری کنفرانس این موسسه اهدا شود و برندگان نیز درباره فعالیت های خود سخنرانی کنند.
مدرسه تجاری ساید و دانشگاه اویدو (Sa•d Business School and the University of Oviedo) به نمایندگی از شرکت سیسکو برای 66 کشور انجام گرفته کره جنوبی را در مقام اول کیفیت پهنای باند و کیفیت و نفوذ معرفی شده است. این در حالی است که کشورهای همسایه ایران از قبیل بحرین، امارات، قطر، ترکیه، عربستان و پاکستان نیز در این لیست به ترتیب رتبه های 26 ، 30 ، 35، 42 ، 51 و 60 را به خود اختصاص داده اند و ایران نتوانسته در این لیست جایی برای خود داشته باشد. از طرفی نام کشورهای قطر و عربستان در لیست کشورهایی که کیفیت پهنای باند خود را طی یک سال گذشته تغییر داده اند نیز به چشم می خورد. ناوهندی ههواڵنێریی سهقز:
تهرمی شاعیری و نووسهری كورد حهسهن سهلاح "سۆران"، به پێی بڕیاری بنهماڵهكهی له گۆرستانی شاری بۆكان به خاك سپێردرا. 
به پێی راپۆڕتی تایبهتی بهشی هونهری ئاژانسی ههواڵی پهیامنێر له شاری بۆكان، سهر له بهیانی دوێنێ ههینی كاتژمێر ٩:٢٠ خولهك تهرمی شاعیری بهئهزموون و لێكۆڵهر و نووسهری ناسراوی ناوچهی فیزوڵابهگی، حهسهن سهلاح ناسراو به "سۆران" به ئامادهبوونی كۆمهڵێك كهسایهتی پایهبهرزی كورد، مامۆستایانی ئایینی، ژمارهیهكی بهرچاو له خهڵك و دانیشتووانی شاری بۆكان و ناوچه و جهماوهری ئهدهب دۆستی كوردستان، له كاتژمێر ١٠ی بهیانی سهرهتا له مزگهوتی "الرسول" و دواتر له شهقامهكانی شاری بۆكان بهرهو گۆرستانی گشتی شاری بۆكان بهڕێكرا و به پێی بڕیاری بنهماڵهكهی له تهنیشت گۆری شاعیرانی ناوداری كورد عهباس حهقیقی و عومهر سوڵتانی "وهفا"، له كاتژمێر ١١ی بهیانی له گۆرستانی گشتی شارستانی بۆكان به خاك سپێردرا.
ئهو كهسایهتیانهی كه له رێوڕهسمی بهڕێكردن و بهخاك سپاردنی "سۆران" ئامادهبوون، بریتی بوون له: ئیرهج ناهید ـ شاعیر، نووسهر و لێكۆڵهر، محهمهد سهعید نهجاری ـ "ئاسۆ" شاعیر، نووسهر، وهرگێڕو مامۆستای زانكۆ، مستهفا شێرزاد "شێوهكار"، محهمهد ناهید موزیكزان، شێوهكار، موزیكژهن، نووسهر، لێكۆڵهرو ئهكتهری سینهما، مستهفا ئیلخانی زاده شاعیر، نووسهر، لێكۆڵهرو مامۆستای وانهكانی زمانی كوردی، محهمهد ئهمین قوڕهیشی- كاریكاتێریست و نووسهر، یاسین قوڕهیشی- كاریكاتێریست، شاعیرو نووسهر، ئهحمهد تهها- نوێنهری خهڵكی شاری بۆكان و ناوچه له خولهكانی سێیهم و چوارهمی مهجلیسی شۆڕای ئیسلامی ئێران، دكتۆر محهمهد قهسیم عوسمانی نوێنهری خهڵكی شاری بۆكان و ناوچه له خولی ههشتهمی ئهنجومهنی شۆڕای ئیسلامی ئێران، ئهندازیار جهماڵهدین تهها بهرپرسی گشتی كۆری كوردانی دانیشتووی تاران، فهتاح ئهمیری نووسهر و رۆماننوس، دكتۆر عهلی شهمس بورهان ئهندامی كۆری كوردانی دانیشتووی تاران، دكتۆر سهید عهزیز بهرزنجی كوری مامۆستا خاڵهمین شاعیر، فارووق كهیخوسرهوهی نووسهر و لێكۆڵهر، ئهمین گهردیگلانی شاعیر، وهرگێڕ و ئهندامی دهستهی نووسهرانی گۆڤاری مههاباد، عهلی رهشیدی وێنهگری فۆتۆگرافهر، دكتۆر عهبدوڵڵا ئهبریشهمی، عهبدولعهزیز مهولوودی، دكتۆر سهلاحهدین خهدیو، عوسمان موزهیهن پارێزهر، مافناس و مامۆستای زانكۆ، مستهفا قازی شاعیر و نووسهر، ك.د ئازاد شاعیر و دهروونناس، فهرزاد حوسێنی چیرۆكنووس و شاعیر، محهمهد سدیق كهریم پوور چیرۆكنووس و شاعیر، فواد جیهانی چیرۆكنووس و شاعیر، سهعد قازی نووسهر، جهلال حاجی زاده چالاكی مهدهنی، سهردار سهیف قازی، مهحموود پێدرام شوێنهوارناسی مێژوویی، كۆمهڵێك له شاعیران و نووسهران و رووناكبیرانی شارهكانی بۆكان، مههاباد، سهقز، بانه، سنه و ناوچهی موكریان.
لهم رێوڕهسمهدا دوای به خاك سپاردنی شاعیری كۆچكردوو كه بڕیار وابوو به پێی وهسیهتی خۆی له تهنیشت گۆری باوكی له گوندی ساروقامیش سهر به شاری بۆكان به خاك بسپێردرێت، شاعیر و نووسهری ناوداری كورد محهمهد سهعید نهجاری ـ ئاسۆ بۆ ئامادهبووان دوا و لهم بارهیهوه روونكردنهوهیهكی ئاراسته كرد. ههروهها بۆ ئاڵوگۆری بهرنامهكه داوای لێبوردنی له خهڵك و دانیشتووانی گوندی ساروقامیش كرد و له لایهن بنهماڵهی مامۆستا "سۆران" سوپاسی خهڵك و بهشداربووانی كرد.
له درێژهی بهرنامهكهدا محهمهد سهعید نهجاری ـ ئاسۆ پارچه شیعرێكی خۆی كه به بۆنهی بیستنی ههواڵی كۆچی دوایی حهسهن سهلاح "سۆران" لهسهر كێشی پارچه شیعرێكی شاعیری كۆچكردوو ئامادهی كردبوو، پێشكهش به جهماوهری بهشدار له رێوڕهسمهكهی كرد. ههروهها شاعیر محهمهد رهسووڵ چووپانی پارچه شیعرێكی خۆی به بۆنهی كۆچی دوایی حهسهن سهلاح "سۆران" خوێندهوه.
حهسهن سهلاح سۆران له رۆژی ٢٣ی مانگی سێپتێمبهری ساڵی ١٩٤١ی زایینی له بنهماڵهیكی تایفهی فهیزوڵڵابهیگی له گوندی ساروقامیش سهر به شاری بۆكان له دایكبووه. قۆناغهكانی خوێندنی سهرهتایی و ناوهندی و دواناوهندی له بۆكان تهواو كردووه و له كۆلێژهكانی Trinity, Sent Jorj & Dtanford له وڵاتی بهریتانیا زمانی ئینگلیزی خوێندووه و چهندین كتێبی سهبارهت به كورد، زمانی كوردی و شێعر و پهخشان به چاپ گهیاندووه و كۆمهڵێك كتێبی چاپ نهكراویشی له پاش به جێ ماوه.
"سۆران" نزیكهی ٢٠ كتێبی به زمانهكانی كوردی، فارسی، ئینگلیزی و ئهڵمانی نووسیوه و ئهزموونی ٤٠ ساڵ وهرگێڕان له زمانهكانی كوردی، ئینگلیزی، فهرهنسی، ئهڵمانی و رووسی ههبوو.
تفنگت را زمین بگذار
که من بیزارم از دیدار این خونبار ناهنجار
تفنگِ دست تو یعنی زبان آتش و آهن
من اما پیش این اهریمنی ابزار بنیانکن
ندارم جز زبان دل، دلی لبریز از مهر تو
ای با دوستی دشمن
زبان آتش و آهن
زبان خشم و خونریزیست
زبان قهر چنگیزیست
بیا، بنشین، بگو، بشنو سخن، شاید
فروغ آدمیت راه در قلب تو بگشاید
برادر! گر که میخوانی مرا، بنشین برادروار
تفنگت را زمین بگذار
تفنگت را زمین بگذار تا از جسم تو
این دیو انسانکش برون آید
تو از آیین انسانی چه میدانی؟
اگر جان را خدا دادهست
چرا باید تو بستانی؟
چرا باید که با یک لحظهی غفلت، این برادر را
به خاک و خون بغلتانی؟
گرفتم در همه احوال حقگویی و حقجویی
و حق با توست
ولی حق را، برادر جان
به زور این زبان نافهم آتشبار
نباید جست...
اگر این بار شد وجدان خوابآلودهات بیدار
تفنگت را زمین بگذار...
نوزایی و تحول اندیشه سیاسی در عصر جدید
یكی از تفاوتهای اصولی تفكرات عصر جدید با دورهی قبل، ویژگی اندیشه سیاسی
در این دوره است. مشكل اساسی اندیشمندان عصر جدید برخورد با مقتصیات جامعه سنتی و قرون وسطایی بود. با پیشرفت طبقه متوسط تجاری و بازرگانی و تحول در ابعاد اقتصادی، اجتماعی ساخت سیاسی نیز دگرگون شد و به صورت حركتی منظم در پاسخ به طبقه جدید عمل كرد.
با توجه به این كه در دوره قرون وسطی اقتصاد بشری به شكل اقتصاد كشاورزی و زمینداری بود، ساختمان دولت و سیستم حكومتی نیز به شكل فئودالی بود كه با واگذاری اختیارات به اشخاص و دادن امتیازات به آنها قدرت شاه از بالا به پایین منتقل میشد. در كنار این سیستم، مسیحیت و بینش كلیسایی نیز مطرح بود. در حالی كه در عصر جدید با رشد تجارت و بازرگانی و ظهور طبقه بورژوازی فروپاشی در ساخت اقتصاد فئودالی صورت پذیرفت و این امر تغییر در ساخت سیاسی حكومت را امری ضروری ساخت. پیدایش مكتب استبداد در پاسخ به چنین شرایطی شكل گرفت. از آنجا كه طبقه جدید برای عقب راندن فئودالها و كاهش قدرت كلیسا برای وحدت بازار داخلی نیازمند یك قدرت برتر بود، به پادشاهان روی آورد تا با كمك آنها به سركوب فئودالها و اشراف بپردازد.